DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ
24/2/2008 · Kategori: HASTALIKLAR_TANI VE TEDAVI YONTEMLERI
AŞAĞIDAKİ YAZI TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YANLIŞ VE BİLİNÇSİZ İLAÇ KULLANIMININ SAĞLIĞINIZI TEHLİKEYE SOKACAĞINI UNUTMAYIN.EĞER KENDİNİZDE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ İLE İLGİLİ SEMPTOMLAR BULUNDUĞUNDAN ŞÜPHELENİYORSANIZ EN KISA ZAMANDA BİR "DAHİLİYE-HEMATOLOJİ" UZMANINA BAŞVURUN!!!
Yaşamın her döneminde en fazla görülen anemi türü demir eksikliği anemisidir.En sık nedeni ise yetersiz beslenmedir.Diğer nedenlerini sıralayacak olursak:
1)Yukarda da söylediğim gibi en sık nedeni yetersiz beslenmedir.
2)Demir emilim bozukluklarına yol açabilen her türlü sindirim sistemi rahatsızlığı(sindirim sisteminde yapılmış olan ameliyatlarla birlikte emilim yüzeyinin azaltılması,midenin asit salgısında azalma...)
3)Demir ihtiyacının artması(hızlı büyüme dönemleri,gebelik,emzirme)
4)Kan kaybı;yetişkin erkek veya postmenopozal kadınlarda demir eksikliği varsa aksi ispat edilene kadar mide-barsak sistemiyle alakalı bir kanser olabileceği düşünülmelidir.
5)Parazitler
6)Ülseratif kolit denilen barsak rahatsızlığı(emilim yüzeyini azaltan bir rahatsızlık olduğu için demir eksikliğine yol açabilir.
Demir eksikliğinin karakteristik ve nadir bulguları
Kaşık tırnak olarak tanımlanan;tırnak şeklinin bozularak daha bombeli bir hal alması,
Saç dökülmesi,
Tırnakta kırılma,
Yutma güçlüğüdür.
Bunların haricinde menenjiti taklit edebilen kafa içi basıncı artışı,sebebi bilinmeyen ateş ve dalak büyüklüğü de yapabilir.
Demir eksikliğinin en fazla görülen semptomu ise aşırı halsizliktir.
Demir eksikliğinin kesin tanısı;kemik iliğindeki depo demirinin negatif bulunmasıyla konur.Bunu gösteren laboratuvar testi;Ferritin'dir.Buradan şu anlaşılıyor ki demir eksikliği anemisi tanısı konulmasında sadece kan sayımı yeterli olmamaktadır.En iyisi yapılması gereken bütün testleri bir başlık altında toplayalım:
1)Kan sayımı;Hb(hemoglobin;alyuvarların içinde yer alan ve alyuvarların oksijen taşıyabilmesi için mutlaka gerekli olan bir moleküldür,bu molekülün yapısında ise demir bulunmaktadır)düşmüş,MCV(ortalama alyuvar hacmi;içindeki hemoglobin azaldığı için doğal olarak alyuvar hacmi de azalır)değeri düşmüştür.İkisinin aynı anda görülmesi gerekmez.Hastalığın şiddetine göre ilk MCV düşer,eğer durum kontrol altına alınmamışsa en son Hb'de düşüş izlenir.
2)Retikülosit;kemik iliğinden üretilip dolaşıma verilmiş olan geç alyuvarları ifade eder.Alyuvarların üretiminde demir çok önemli bir yer tutar.Demir eksikliğinde üretim yapılamadığı için bu sayı azalmıştır.
3)Serum demiri;oldukça düşüktür.
4)Serum demir bağlama kapasitesi;yükselmiştir.
5)Ferritin;depo demirini gösteren en önemli parametredir ve demir eksikliği anemisinde düşüktür.
6)Transferrin saturasyonu;demirin demir bağlama kapasitesine oranıdır,demir eksikliği anemisinde bu değer düşüktür.
7)Depo demiri;negatiftir.
Özellikle çocuklarda demir eksikliği gelişimi çok fazla negatif yönde etkiledğinden mutlaka tedavisinin yapılması gerekmektedir.Çocukluk yaş grubunda yaşıtlarına göre vücut gelişiminin daha yavaş olması gözle görülebimektedir.Erişkin yaş grubunda kendisini düşünmeyi gerektiren ve dikkat gerektiren işleri yapanlarda konsantrasyon güçlüğü ile kendini göstermektedir.Bu durum özellikle okul yaşantısında bireyi zorlamaktadır.
Tedavi;
İlaç tedavisidir.İlaçlar ağızdan ya da damara yapılan iğne ile alınabilmektedir.
Ağızdan alınan demir ilaçlarının yan etkileri;mide barsak sistemini irrite etmeleri ve buna bağlı bulantı,kusma,karın ağrısı,ishal ya da kabızlık yapabilmeleridir.
Damardan yapılan demir ilacının en önemli yan etkisi ise;Allerjidir(Penisilin allerjisine benzeyen bu allerji ölüme yol açabilir,iyi olan arafı nadir görülmesidir.)
Tedavi sonrası bulguların düzelme sırası:
1)İlk düzelen halsizlik ve yorgunluktur.
2) Retikülosit
3)Hemoglobin
4)Ferritin düzeyi;ilk azalan ve en son düzelen parametredir.